In Your Head abd Doorpost
Mateo 22,34-40 — The Greatest Commandment, 30th Sunday Year A
Mateo 22,34-40 - "Buo o Hindi Talaga"
May exam ulit si Jesus.
Nung nakaraang Linggo — Mateo 22,15-21 — pinagtulungan siya ng Pariseo at Herodiano: "Magbayad ba ng buwis kay Cesar?" Trap ng pulitika.
Ngayon naman, isang nomikos — hindi lang basta Pariseo, kundi abogado ng Torah. Expert sa 613 na utos — 248 na dapat gawin, 365 na bawal. Ang tanong ng mga rabbi noon, hindi "ano ang dapat gawin" kundi "alin ang pinakamabigat?"
Kaya tanong niya:
"Guro, alin ang pinakadakilang utos sa Kautusan?"
Hindi siya naghahanap ng sagot. Naghahanap siya ng butas. Kasi kung sasabihin ni Jesus na Sabbath lang ang mahalaga, kalaban niya ang mga pro-Temple. Kung sasabihin niyang paglilinis lang, kalaban niya ang mga moralist.
Anong ginawa ni Jesus? Hindi siya pumili ng isa sa 613. Bumalik siya sa dasal na alam ng bawat batang Judio paggising sa umaga at bago matulog.
Ang SHEMA.
"Ibigin mo ang Panginoon mong Diyos nang buong puso, nang buong kaluluwa, at nang buong pag-iisip." — Deut. 6:5
Every Jew wears it — sa tefillin sa noo at sa braso, sa mezuzah sa pintuan. Dasal na kabisado bago pa matutong magsulat.
Pero tingnan mo, iba ang version ni Jesus. Sa Deuteronomio: puso (leb), kaluluwa (nephesh), at lakas (me'od). Pero sa Mateo 22:37: puso, kaluluwa, at pag-iisip (dianoia).
Bakit pinalitan ang "lakas" ng "pag-iisip"?
Dahil kausap niya mga eskribang puro isip, puro debate, puro utak lang ang ginagamit sa Diyos. Sabi ni Jesus: Hindi sapat ang matalino ka sa Bible. Kailangan ang utak mo, nagmamahal din.
Ano ibig sabihin ng BUO?
Buong PUSO (kardia) — sa Hebreo, hindi emotion ang puso, kundi decision center. Ang puso ang manibela. Ibig sabihin, ang Diyos hindi part-time. Hindi "Panginoon pag Linggo, ako naman pag Lunes."
Buong KALULUWA (psyche / nephesh) — ang buong buhay, pati hininga. Pati pag natutulog ka, pag nagtatrabaho ka sa bukid, pag nag-aalaga ka ng anak. Lahat ng hininga mo, sa Kanya.
Buong PAG-IISIP (dianoia) — pati talino mo. Ibig sabihin, hindi bawal mag-isip ang Kristiyano. Ang pananampalataya hindi anti-intellectual. Gamitin mo utak mo para unawain ang Diyos, hindi para dayain ang Diyos.
Buo. Hindi 50%. Maraming Katoliko, 10% lang kay Lord — yung natira pag wala nang Netflix.
Pero hindi tumigil si Jesus sa isa. Dinugtungan niya agad — at ito ang revolutionary:
"Ang pangalawa ay katulad ng una: Ibigin mo ang iyong kapwa gaya ng iyong sarili."
Ito galing sa Leviticus 19:18. Pero sa original, "kapwa" means kapwa Judio. Pinalawak ni Jesus — sa parabola ng Good Samaritan (Lucas 10), ang kapwa ay pati kaaway.
Bakit sinabi ni Jesus na KATULAD ng una? Sa Greek, homoia — same kind, same weight.
Ibig sabihin:
Hindi mo pwedeng sabihing mahal mo ang Diyos na hindi mo nakikita kung hindi mo mahal ang kapwang nakikita mo.
At hindi mo rin pwedeng sabihing mabait ka sa tao pero wala kang Diyos — kasi saan mo huhugutin ang lakas magmahal sa taong hindi kaibig-ibig?
Kaya maraming Kristiyano, split:
May maka-Diyos daw pero masungit sa kasambahay. Laging nasa simbahan, pero tsismosa sa kapitbahay, hindi nagpapasensya sa asawa. Dasal nang dasal, pero hindi marunong magpatawad.
May maka-tao daw pero walang Diyos. Very charitable, very active sa NGO, pero never nagdarasal, never nagsisimba. Pagod na pagod kasi ang pinagkukunan ng pagmamahal ay sarili lang, hindi ang Diyos.
Sabi ni Jesus: Hindi pwede hati. Iisa lang ang utos na may dalawang mukha. Parang coin — heads and tails, pero iisang coin lang.
At ang pinakahuling linya ang pinakamahalaga:
"Sa dalawang utos na ito nakasalalay ang buong Kautusan at ang mga Propeta."
Sa Tagalog, "nakasabit" — kremannymi sa Greek — parang pinto na nakasabit sa bisagra. Tanggalin mo ang dalawang utos na ito, babagsak lahat.
Hindi binura ni Jesus ang 613. Ibinitin niya lahat sa dalawa.
Kaya tatlong tanong para sa ating examen ngayong Linggo:
Buo ba ang puso ko? May ibang sinasamba ba ako bukod sa Diyos — pera, cellphone, barkada, sarili? Sabi ni San Agustin: "Ang puso natin ay ginawa para sa Diyos, at hindi mapakali hanggat hindi nagpapahinga sa Kanya."
Totoo ba ang pag-ibig ko sa kapwa, o pakitang-tao lang? Ang sabi ni Jesus: "Gaya ng iyong sarili." Hindi mo kailangang kamuhian ang sarili mo para maging banal. Ang utos, mahalin mo ang sarili mo sa tamang paraan — alagaan mo kaluluwa mo — para may maibigay ka sa iba. Kung hindi ka marunong magpahinga, magpatawad sa sarili, paano ka magmamahal sa iba?
Saan ako kulang — sa taas o sa tabi? Yung iba, vertical lang — taas lang, Lord Lord, pero walang horizontal. Yung iba, horizontal lang — tao lang, wala nang Lord. Ang krus ni Jesus mismo ay vertical at horizontal. Doon tayo naligtas.
Mga kapatid, sa huli, hindi tayo tatanungin ng Diyos kung gaano tayo katalino sa Biblia, o ilang beses tayo nagsimba.
Tatanungin tayo: Nagmahal ka ba? Nang buo?
Buong puso, buong kaluluwa, buong isip — sa Diyos. At gaya ng sarili — sa kapwa.
Yan ang buong Bible sa dalawang sentence.
Amen.



Comments
Post a Comment